De dukdalf als symbool

Broeder Adrianus vrijmetselarij

Ik zie u raar opkijken bij deze titel: Vrijmetselaren kennen tientallen symbolen, meestal ontleend  aan de bouw. De dukdalf –een stevige paal  staande in vaarwater om vaartuigen aan af te meren- hoort daar niet bij.

Voor deze column ben ik schatplichtig aan de profaan dr. Tjeu van de Berk, van wie ik een lezing voor het Hoofdkapittel der hoge graden bijwoonde in het congrescentrum Kumpulan op het landgoed Bronbeek te Velp/Arnhem.

Spreker was getuige bij het huwelijk van een vriend die hem de ring toonde voor zijn geliefde met de inscriptie: “Ik wil jouw dukdalf zijn”. Nu wist de op de Brabantse hei geboren spreker niet wat een dukdalf was en hij vond het moment niet geslaagd om er nader naar te vragen, maar toen hij jaren later in Katwijk aam Zee een exemplaar zag, wist hij het meteen: De dukdalf stond symbool voor standvastigheid en trouw. Met hoeveel geweld het water er ook tegen aan klotste of de schepen er tegen aan botsten. Hij week niet! Zo wou de standvastige zijn voor zijn toekomstige vrouw: een rots in de branding.

Niemand had tot dusver de dukdalf  met huwelijkstrouw of andere vormen van standvastigheid in verband gebracht. De vriend maakte het tot symbool.

Waren de eerste vrijmetselaars bijvoorbeeld schippers geweest, dan was de dukdalf  bij uitstek een symbool geweest voor de vrije schippers, die zich toch verbonden wisten. Op deze wijze zijn de vrijmetselaarssymbolen ook ontstaan: een interpretatie geven  aan voorwerpen.

Nu hoeven symbolen niet eenduidig  van betekenis te zijn. U bent vrij om elk symbool dat u tegenkomt naar eigen inzicht te interpreteren:  er uw duiding aan te geven. U kunt zelfs nieuwe symbolen introduceren: de ladder of steiger als symbool van steeds naar hoger streven (Excelsior) of wat u er meer in kunt of wilt  zien.

Symboliseer naar hartenlust, uw werkterrein is een ontginningsgebied waar slechts de bovenlaag van weggeschept hoeft te worden en er liggen schatten aan uw voeten: Bedenk zelf iets vrijmetselaarsachtigs voor de fibula of de kwast, het penseel. Symbolen onthullen iets van de bedenker en zijn oneindig, zoals de krakeling.

N.a.v. dat laatste woord, een TIP: omdat ons leven eindig is, moeten we de rouwloge niet onnodig  lang uitstellen. De arbeidstafel is niet heilig, gooi die om! Mijn rouwloge mag de eerstvolgende vrijdag, maar wel die na mijn dood.

Broeder Adrianus