Moreel of moraal?

Broeder Adrianus vrijmetselarij

Weet u het verschil? Het enige verschil tussen deze twee zelfstandige naamwoorden is het te gebruiken lidwoord: het is  de moraal en het moreel U kunt dus deze woorden  door elkaar gebruiken. Moraal is meer de levensles en moreel de gemoedstoestand: de moraal van het verhaal en het moreel van de troepen of vrijmetselaars op veldloge. Er is dus wel een verschil in gebruik, sorry, ik was te voorbarig. Had ik wel op tijd ontbeten? Want “Erst kommt das Fressen en dan erst die Moral.” (vrij naar Brecht)

Zijn er meer van die –aal en –eel woorden? Ja, bijvoorbeeld: materiaal en materieel, beide zelfstandige het-woorden met vrijwel dezelfde betekenis, alleen het materieel wordt vaak voor rijdend vervoer gebruikt en het materiaal meer als grondstof of gegevens. Je zegt wel: “van welk materiaal is dat gemaakt, of welk studiemateriaal heb je gebruikt” dan is materieel ongepast, zelfs fout.

Waar wil ik naar toe? Naar een betere wereld. Die bestaat niet uit het juist hanteren van de taal, maar dat is wel mooi meegenomen.

Nee! Ik constateer dat een enkele vrijmetselaar wel eens de woorden rituaal en ritueel door elkaar haalt, dat is niet erg, want we begrijpen elkaar wel. Maar correctheid is nooit fout, vandaar, wellicht ten overvloede: Het serieuze spel dat wij in de tempel opvoeren is het ritueel, de geschreven handleiding met regieaanwijzingen daartoe noemen we het rituaal. Dit vergeten we nu nooit meer!

Wat is nu de moraal van dit “belerende” verhaal? Waarvoor ik mijn excuses aanbied: Begrip opbrengen voor elkaar mag niet gehinderd worden door het gebruik van onnodig moeilijk taalgebruik  of spelling. Als we elkaar maar begrijpen: een (con)tekst wordt nooit verkeerd begrepen als er een –d- of  -dt-fout wordt gemaakt.

Maar het begrip van de één kan natuurlijk nooit een vrijbrief voor de ander zijn om maar wat raak te kletsen of  te schrijven. Bedenk: alles krijgt de zin die je er aan geeft!

Uw begrip is mij genoeg!

Broeder Adrianus.