Wat is een ritueel?


Een ritueel is een ceremonieel ‘spel’ met symbolische handelingen en teksten. De diepe waarden en belevenissen ervan moet men zelf ontdekken en verwerken

Antwoord vinden

Het ritueel helpt de vrijmetselaar een antwoord te vinden op de vragen naar het waarom en waartoe van zijn leven. Het spel van rituelen biedt de vrijmetselaar als het ware de mogelijkheid zichzelf uit te diepen.
Placeholder

Diepgang door symboliek

Door die symbolische diepgang is het ook geen enkel probleem hetzelfde ritueel meermaals mee te maken. De vrijmetselaar haalt er steeds weer iets anders uit wat voor hem passend is op dat moment van zijn leven. Maçonnieke rituelen en symbolen dringen ook nooit een bepaalde zienswijze op, maar laten alle ruimte voor een eigen persoonlijke invulling en beleving.


De rituelen worden muzikaal ondersteund en de lichtsymboliek wordt er ook praktisch in uitgewerkt. Het totaal van indrukken leidt onvermijdelijk tot een imposant gebeuren dat nooit aan waarde inboet. De lengte van een ritueel varieert, maar doorgaans speelt het geheel zich af binnen een tijdsbestek van ruim één tot een kleine twee uur.


Bijkomend geeft het ritueel uiting aan de verbondenheid – broederschap – die vrijmetselaars eigen is. Vrijmetselarij brengt mensen samen van verschillende sociale, professionele en ideologische achtergronden. Op andere ogenblikken zouden deze mensen nooit op zo een persoonlijke manier met elkaar in contact komen, maar door het gemeenschappelijk beleven van de rituelen wordt automatisch een band geschapen. Gedeelde ervaringen brengen mensen immers dichter bij elkaar.


De vrijmetselarij heeft voor diverse gebeurtenissen een passend ritueel. Aanvang en afsluiting van het werkjaar (september tot juli)vinden ritueel plaats, het winter- en zomersolstitium worden ritueel gememoreerd als gedenkdagen van de twee schutspatronen van de vrijmetselarij en er is een maçonniek nieuwjaar-ritueel. Deze vijf rituelen worden sowieso jaarlijks gehouden. Voorts wordt het overlijden van een loge-broeder op indrukwekkende wijze ritueel herdacht. Tenslotte wordt de maçonnieke ontwikkeling van iedere vrijmetselaar begonnen met een inwijdingsritueel, een jaar later gevolgd een gezellen-ritueel, weer een jaar later gevolgd door het meester-ritueel.


De frequentie van laatstgenoemde rituelen is logischerwijs afhankelijk van het aantal mannen dat op enig jaar besluit toe te treden tot de orde. In zijn algemeenheid kan worden gesteld dat er bij De Friesche Trouw gemiddeld één rituele bijeenkomst per maand plaatsvindt.

Rituelen worden in de Voorhof feestelijk afgesloten met een tafelloge. In een minder plichtstatige doch uiterst plezierige sfeer wordt dan gezamenlijk genoten van een eenvoudige doch voedzame maaltijd – het ‘broedermaal’ – waarbij een goed glas wordt geserveerd. In een meer ontspannen sfeer kunnen zo de tijdens het ritueel opgedane indrukken laagdrempelig worden verwerkt.

Wat is een rituaal?


Het verschil tussen een ritueel en een rituaal staat ook veel vrijmetselaren niet duidelijk op het netvlies. Een ritueel is een ceremonie zoals hierboven uitgelegd. Een rituaal is een geschreven vorm van een ritueel – het is de kale tekst van een toneelstuk. Een rituaal is niet meer dan een ‘script’ en moet het dus stellen zonder de entourage en ambiance van de werkplaats, zonder actoren, zonder zichtbare handelingen, zonder muziek- en lichtspel en zonder participerende broeders. Het geeft daardoor een uiterst beperkte weergave van de werkelijkheid van een echte opvoering. Het is één van de redenen waarom vrijmetselaren hun ritualen niet publiekelijk toegankelijk hebben gemaakt.


Het belangrijkste argument daarvoor is echter dat het element van verrassing en beleving sterk wordt verminderd wanneer het rituaal voorafgaand aan het ritueel wordt gelezen. Het wordt het kijken naar een wedstrijdfinale waarvan de uitslag al bekend is of het zien van een spannende bioscoopfilm zonder beeld. Overigens zijn de ritualen voor wie dat perse wil, te vinden in tweedehands boekhandels, antiquariaten, (universiteits)bibliotheken en natuurlijk op internet. Inzage daarin wordt om voornoemde redenen ten strengste afgeraden.

“Our entire life, with our fine moral code and our precious freedom, consists ultimately in accepting who we are”

Op u komt het aan

Bent u een vrij man van goede naam? Geïnteresseerd in persoonlijke groei, alle kanten van uzelf leren kennen en benieuwd wat de vrijmetselarij u kan bieden? Maak een afspraak en uw vragen worden openhartig beantwoord.

Afspraak maken